ప్రాణం అంటే అనంతమైన శక్తిలోంచి విడివడిన అత్యంత సూక్ష్మమైన తునక. ఈ నిరాకార తునక ప్రకృతిలోకి వచ్చినపుడు, దేహం అనే ఆకారం అవుతుంది. ప్రకృతి పరిధిలోని దేహం .. దశేంద్రియాల, మనో బుద్ధి చిత్తహంకారాల మయం. వాటి విన్యాసాలతో క్షీణించే ప్రాణానికి యోగబలాన్ని ఎక్కించడమే ‘సాధన’. యోగబలంతో నిండిన ప్రాణమే శివుడు. కర్మభారంతో కదిలే ప్రాణమే జీవుడు.
తానెవరో తెలుసుకునే దృష్టి, తృష్ణ లేకపోతే .. ఏదో ఒక రోజు తనకు తానే ప్రశ్నార్థకంగా మిగిలిపోతాడని వేదాంతం హెచ్చరించింది. నువ్వెవరో నీకు తెలియనప్పుడు, మనసుకు తెలుస్తున్న మిగిలిన విషయాలన్నీ మన అహంకారానికి ప్రతీకలే.
'నేనేవరు?' అన్న ప్రశ్నకి (ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా) సూటి సమాధానం దొరకదు. మనసుకు తెలిసిన, తెలుస్తున్న ప్రతిదాన్ని ఇదికాదు అని వదిలేస్తూ పోతూ ఉంటే, చివరికి 'నేను' అనుభవమవుతుంది. నా గురించి నాకు తెలిసిన నా ఉనికి, నా గురించి ఇతరులు గుర్తిస్తున్న నా ఉనికి కాకుండా .. అప్రమేయంగా కదులుతున్న 'నేను' ఎవరో తెలియడమే నిరహంకారం.
సృష్టిలో శక్తిని క్షీణింపజేసే పదార్ధాల నుంచి దూరమై, శక్తిని వృద్ధి చేసే పదార్ధాలకు చేరువై .. జీవనం సాగించడమే మన విధి. ఈ విధి విధానాలను వివరించేదే ఋషిమార్గం. ఋషిమార్గంలో నడవడం అంటే .. జీవుడు తానుగా పదార్ధ భావన నుంచి దూరమై .. శక్తి స్థితికి చేరడానికి ప్రయత్నించడం.
ఋషిమార్గంలో నడిచే వారికి సర్వోత్కృష్టమైన ఊతకర్ర ‘‘సాలగ్రామం’’. సృష్టిలో విశ్వశక్తిని యథాతథంగా కలిగి ఉన్న పదార్ధం సాలగ్రామం ఒక్కటే. సాలగ్రామాన్ని సేవించకుండా ఏ మనిషీ .. ఋషి అవలేడు .. అవలేదు. అంతటి విశేషత, విశిష్టత ఉన్న సాలగ్రామాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ సమర్ధత మేరకు ప్రత్యక్ష పరోక్ష స్థితుల్లో ఆరాధించుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి.
అనుభవం తరవాతే అన్నీ పుట్టాయి. అలా పుట్టిన వాటిలో "అక్షరం" చాలా శక్తి వంతమైనది. ఎందుకంటే అది శబ్దానికి రూపాన్ని ఇవ్వగలుగుతుంది. శబ్దం అంటే సృష్టి యొక్క సూక్ష్మ స్థితిని ప్రభావితం చేయగల శక్తి. అటువంటి శక్తిని అక్షరాల సంపుటిలో ఉన్నప్పుడు దాన్ని మంత్రం అంటారు. ఈ మాత్రమే మనిషిని అక్షర జ్ఞానం లోంచి అనుభవసారంలోకి తీసుకు వెళుతుంది. కొసమెరుపు ఏమిటంటే .. అనుభవం .. 'అక్షరం' లోకి translate అవదు, అవలేదు.
"నేనే ఆనంద స్వరూపం". ఈ సత్యం, అనుభవం అవడమే 'జ్ఞానం'. సాధన చేస్తేనే అనుభవం వస్తుంది. సాధన మూడంచెలు. 1.శ్రవణ 2 మనన 3 నిదిధ్యాసలు. అంటే ఆథ్యాత్మిక సాధనలో "శ్రవణం" అత్యంత కీలకం. శ్రవణము (గురువును అనుసరించుట) సులభమైన తర్వాతే మననము ఫలితమిస్తుంది.
సృష్టిలో మారునదే తప్ప .. పోవునది, మిగులునది అనేవి ఉండవు. మార్పు ఒక్కటే సృష్టి లక్షణం. అందుకే సృష్టి అంశములకు శాశ్వతత్వం ఉండదు. అలాగే గురువు 'ఇలా చేసుకో' అని చెపుతాడు తప్ప .. ఎవరు ఏమి అవుతారో అన్న విషయం ఎవరికీ తెలియదు.
ఆథ్యాత్మిక అంశం అనుభవంలో తెలిసేది, ప్రపంచ అంశం మాటల్లో తెలిసేది. సాధన వల్ల అనుభవం వస్తుంది. మాట వల్ల తర్కం పెరుగుతుంది. అనుభవం ఆనందానికి, తర్కం ఘర్షణకు దారి తీస్తుంది.
ఆలోచన లేకుండా క్రియ చేయడం సాధ్యమే.. అయితే అది "పరోక్షం"గా మాత్రమే వీలవుతుంది. ఉదాహరణకు .. మీ ఆలోచనతో సంబంధం లేని ఒక పనిని నేను చేయమన్నప్పుడు, ఆ పనిని మీరు చేశారనుకోండి .. ఆ పనిని మీరు ఆలోచన లేకుండా చేసినట్టు. ఆ పని విధానం అనేది ఎప్పుడూ ఆలోచనలో ఉంటుంది..కానీ దాని result మీ ఆలోచనకు అందదు. గురువును అనుసరించడం, గురువు మాటను ఆచరించడం ఈ కోవ లోదే.
ఆలోచన మనసు నుంచి generate అవుతుంది. సంకల్పానికి మూలం బుద్ధి. మనసు ఏ దిశగానైనా పరుగెడుతుంది. కానీ బుద్ధి .. (పుణ్య-పాప) కర్మ ప్రకారమే కదులుతుంది. బుద్దిని బలోపేతం చేస్తే అది మనసుతో కలవకుండా, సత్సంకల్పాలకి మూలం అవుతుంది. అందుకే మనిషి అంటే మనసున్నవాడు కాదు, బుద్ధిమంతుడు.
"ప్రశ్న-జవాబు" అనేవి శాస్ర పరిధిలోవి. "సంశయం-అనుభవం" అనేవి ఆథ్యాత్మిక పరిధిలోవి. శాస్త్రం మేధస్సుకి, ఆథ్యాత్మికం సాధనకి సంబంధించినవి. శాస్త్ర విషయాలు చర్చని, సాధనాంశాలు ప్రజ్ఞని పెంచుతాయి. వల్లె వేస్తే వేదం నోటికి వస్తుంది కానీ జపం చేస్తేనే తప్ప వేదాంతం అనుభవం లోకి రాదు. ప్రశ్నించే మనస్సును అదపులో ఉంచేది చేత ఒక్కటే. కర్మ జీవులకి అనుష్టానము, జపము తప్ప మరో చేత లేదు.
వ్యక్తిని కాకుండా విషయాన్ని 'గురువు'గా స్వీకరించ గలిగిన వాడు మాత్రమే 'చెప్పింది విని చేతలోకి దూకుతాడు'. విషయాన్ని గురువుగా స్వీకరించేంత పరిపక్వత రావాలంటే .. తర్కించే మనసు వేగాన్ని అదుపు చేయాల్సిందే. అభ్యాస వైరాగ్యాలతోనే అది సాధ్యమని కృష్ణుడు గీతలో చెప్పాడు. వేదాలు అనేవి విధానాలు, ఉపనిషత్తులు అనేవి చేతలు. అందుకే శ్రీకృష్ణుడు 'చేతలోకి దూకు' అని చెప్పిన గీత .. ఉపనిషత్తుల సారం అయ్యింది.
"అంతర్ముఖం" తప్ప మిగిలినదంతా డంబమే. అలాంటి అంతర్ముఖం ప్రేరేపించిన 'చేత' తప్ప -- మిగిలిన చేతలన్నీ డంబాచారమే. అంటే భగవంతునితో సంబంధం లేనిది అని అర్థం. అంతటి తీక్షణతను అనుక్షణం ధరించే శక్తిని ఇవ్వగలిగినది "అనుష్టానం" ఒక్కటే. అనుష్టానం అంటే సాధన.
